بەرخۆدانی عەفرین فیناڵی سەرکەوتنە

بەرخۆدانی عەفرین فیناڵی سەرکەوتنە

ڕوبار کۆچەر

هیچ کات سوریا ناگەڕێتەوە بۆ دۆخی پێش شۆڕشی ١٩-تەمموزو سەرەڕای گرانی شەڕی داسەپاوی عەفرینیش بەڵام هیچ کات و هیچ هێزو لایەنێک ناتوانن بەبێ لەبەر چاوگرتنی خواست و داواکاری کوردان نەخشەی سوریا دابڕێژنەوەو شێوە بە داهاتووی گەلان بدەن. گرنگ نیە لەسەر کۆمەڵێ پێوان ڕێککەوتن بکرێت و هەوڵ بۆ چارەسەری بارودۆخی سوریا بدرێت، بەڵام ئەوەی گرنگە ئەوەیە کە کوردان یەک هەنگاو بۆ دواوە ناکشێنەوەو باشترین مۆدێلیش کە کورد پێشەکشی کردووە بۆ چارەسەری؛ کۆنفیدرالیزمی دیموکراتیک، نەتەوەی دیموکراتیک و پێکەوە ژیانی گەلانەو بە ئیلهام وەرگرتن لە ناوەرۆکە سازندەو بونیادنەرو پێکهاتە ئەخلاقیەکەی ئەم سیستمە، جگە لە شەڕکردن و بەرخۆدانی مەزن بۆ گەیشتن بە ئازادی و سەرکەوتن، جگە لە بەرخۆدانی هەمەلایەنەو ڕێکخستنی ژیانمان بە گوێرەی شەڕ (شەڕی گەلی شۆڕشگێڕی)، هیچ ڕێگایەکی دیکە لەبەردەم کوردان نیە. بۆیە کەس ناتوانێ ئیرادەی خۆی بەسەر ئیرادەی کوردان-دا بسەپێنیت و لە ئایندەی سوریاشدا جگە لە کورد خۆی کەس وتەبێژ و بڕیاردەر بەناوی کوردەوە نیەو ئایندەی سوریاش ئەوانە دیاری دەکەن کە خاوەن ڕەنج و ڕۆڵن لە شەڕی دژی تیرۆر و داگیرکاری.

هیچ کام لە وڵاتە دەستێوەردەرە هەرێمی و جیهانیەکان و وێڕای خودی حکومەتی بەشار ئەسەدیش جگە لەبەرژەوەندی دەوڵەت و دەسەڵاتەکانیان هەتا ئێستاش پڕۆژەیەکی چارەسەری بنەڕەتیان نیە. تەنیا لایەنێک کە هەر لەسەرەتاوە بانگەشەی گرتنە بەری هێڵی سێهەمی کردووە، کورد بە پێشەنگایەتی حەرەکەتی ئاپۆیستی لەو بەشەی کوردستان بووە کە پڕۆژەی چارەسەری بنچینەیی لەسەر بنەمای بەرژەوەندی گەلان و پێکهاتەکانی سوریا پێشکەش کردووە. بێگومان چارەسەری دۆخی سوریاش لەسەر بنەمای کۆنفیدرالیسمی دیموکراتیک و لە چوارچێوەی پێوانەکانی نەتەوەی دیموکراتیک دێتە واتای بن کەوتنی هەمیشەیی سیستمی دەوڵەت-نەتەوەی کۆنسەرڤاتیستی هەرێمی و گورز وەشاندن لە سیستمی کاپیتالیسمی جیهانی هێژمون گەرا. هەر ئەمەشە وای کردووە کە تورکیا سەری بکاتە گۆی مەیدان و وڵاتانی جیهانیش چاوی خۆیان بگرن، چونکە ئەوەی کورد داوای دەکات شتێکی پیرۆز، مەزن و شایستەیەو بریتیە لە ئاوا کردنی شارستانیەتێکی دیموکراتیک بەگوێرەی پێوانە سروشتی و گەردونیەکان و ئەمەش لەدژی زیهنیەتی تاک گەرایی دەوڵەت-نەتەوەو ناوەرۆکی کاپیتالیسمە.

لەگەڵ ئەوەی کە هێرش و پەلاماردانی عەفرین زیانی زۆرو قوربانی مەزنی لێدەکەوێتەوە، هاوکات دەرفەت و دەریچەی ڕزگار بوون و سەرکەوتنیش لەهەموو کات زیاترە و سەرکەوتنی عەفرین چەندین هەنگاوی تر لە ئامانج نزیکمان دەکاتەوە. واتا بەرخۆدانی عەفرین لە دژی فاشیزمی دەوڵەتی تورکیا، هەمان کات ئیسرار و پێداگری کوردانە بۆ بەجێ بوونی ئاشتیەکی سەقامگیرو هەمیشەیی و پێکەوە ژیانی گەلان و پێکهاتەکان و کۆتایی هێنان بەخوێن ڕشتن لە سوریاو ڕۆژهەڵاتی ناوین. بەرخۆدانی عەفرین خەونی لە مێژینەی گەلانی ڕۆژهەڵاتی ناوین بەدی دێنێت کە ڕزگار بوونە لە زیهنیەتی داگیرکاری چەوسێنەرو چاوچنۆکی کاپیتالیسم کە ژیانی خۆی لەسەر کوشتنی مرۆڤەلان بەردەوام دەکات. ئەوەی کە تورکیا، ڕوسیا، ئەسەد، ئێران و لەناویشدا ئەمریکاو وڵاتە ئەوروپیەکانی نیگەران کردووە هاوکێشەیەکی ئاوایە کە بەهێزبوونی کورد واتا بەهێزبوونی گەلانی بن دەست و ئەمەش واتای لاواز بوونی ئەوان و سەرنگووم بوونی بەرژەوەندیە ئابوری و خواستە ماددی و دەسەڵاتداریەکانیان لە هەرێمەکەدایە.

تورکیا کە هەبوونی یەپەگەی وەکو بەهانەی هێرشەکانی بۆسەر عەفرین گرتۆتە دەست، هاوکات بەو پەلامارانە مەترسیەکی گەورەشی بۆ هەردوو هاوپەیمانە نوێیەکەی واتا ڕوسیاو ئێران دروست کردووە. بۆیە چەندەش ئەم سێ دەوڵەتە لەسەر مێزێک کۆببنەوەو گارانتی بەرژەوەندیەکانی یەکتر بکەن، لەهەمان کاتدا ئەوەندەش ناکۆکن و یەک پلان بۆ شکستی ئەوی تر دادەنێت، بۆیە بە لەبەرچاو گرتنی ڕەوشی ئیدلب، حەلەب و هەڕەشەکانی تورکیا لەسەر منبج، هەڵوەشانەوەو تێکچوونی ئەم هاوپەیمانێتیە سێ قۆڵیە لەهەر ئان و ساتێکدا ئەگەرێکە. پێشتریش ئاماژەمان بەوە دابوو شەڕی عەفرین زۆر شت دەگۆڕێت کە یەک لەوانە هەڵوەشانەوەی هەندێک هاوپەیمانێتی کۆن و دروست کردنی هاوپەیمانێتی نوێە لە ناوچەکەدا.

ئەوەی زۆر گرنگە بۆ کورد و چەکی بەهێزی دەستیەتی بریتیە لە ئیرادەیەکی سەربەخۆ، هەبوونی پڕۆژەی چارەسەری و یەکانگیر بوون لەگەڵ گەلانی ناوچەکە، سیستمێکی مۆدێرنی بەڕێوەبەرایەتی دڵخوازی گەل و کۆمەڵگاو پێکهاتە جیاجیاکان، هێزێکی سەربازی تۆکمەی بەبیروباوەڕ بێ بەرژەوەندی (شەخسی-حیزبی)، هاوسۆزی و پاڵپشتی هێزو لایەنە چەپ و سۆسیالیستە ئازادیخوازە ناوچەیی و جیهانیەکان، لەسەرو هەموو ئەمانەوە هاتنە مەیدانی ژنان و بەشداری کردنیان لەهەموو کایەکانی ژیان بەڕێژەیەکی بەرچاو و بەبێ جیاوازی. هەرئەمانەشە بووەتە هۆکاری ئەوەی ترس لە دڵی ئەو دەوڵەتە کۆنەپارێز و هێژموون گەرایانە دروست بکات لەوەی کە ناتوانن بەئاسانی پڕۆژەکانی خۆیان لەسەر پشتی گەلانی ئەم ناوچەیە جی بەجێ بکەن و بێگومان ئەمانەش کۆدی مسۆگەرکردنی سەرکەوتنن. چونکە کۆنفیدرالیسمی دیموکراتیک گەل دەکاتە خاوەن بڕیاری چارەنوسی خۆی و هێزی ئەوەی دەداتێ کە لە تەسلیم بوون ڕزگاری بێت و بەهەموو جۆرێک ڕادەستبوون ڕەد دەکاتەوە کە ئەمەش پێچەوانەی خواست و بەرژەوەندی دەوڵەتە ناوچەیی و جیهانیەکانە.

بۆیە جێی خۆیەتی و لەهەموو کات پێویستترەو شانازیەکی گەورەیە کە هەموو کەس پەیوەستی ئەم بەرخۆدانە بێت و هەرچی پێ دەکرێت بیکات. پێویستە مەیدانی بەرخۆدان فراوانتر بکرێتەوەو تەنها بە ساحەی شەڕەوە سنوردار نەکرێت و بۆ شەڕوانان، گەریلا و گەلی عەفرینی بەجێ نەهێڵین. لەوانەیە ئەم بەرخۆدانە فیناڵ یان هەنگاوێک پێش فیناڵ بێت، بۆیە پێویستە وەک دەرفەت و هەلێک بیقۆزینەوەو بەکاری بهێنین تا سبەی خاوەن شانازی بەشداری و هاوبەشی کردن لە سەرکەوتنی شۆشی ئازادی، مرۆڤایەتی و دیموکراسیدا بین و خۆمان دەستنیشانی ئایندەو چارەنوسمان بکەین.

بابەتی پەیوەندیدار